غلامرضا پناه، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی ایران

مسئله مشارکت در انتخابات ۱۴۰۰ هنوز بر تمامی اخبار درباره فعالیت‌های سیاسی دو جناح برتری دارد. مسئله در این دوره از انتخابات از این حیث مهم است که به‌طور مشخص بخش‌هایی از جناح اصولگرا سعی در کاهش مشارکت دارد با این تصور که در این شرایط با حذف اصلاح‌طلبان از طریق ردصلاحیت و حضور انحصاری در عرصه رقابت حتی به قیمت کاهش مشارکت جدی در آمار انتخابات، پیروز رقابت خواهد بود؛ رقابتی با خودی یا رقابتی با رقیب خیالی.

درست است که بر اساس تجربه‌هایی، همواره در مشارکت پایین، اصولگرایان می‌توانند موفق باشند اما این مسئله تهدیدی نیز برای جریان اصولگرا خواهد بود چراکه همین مسئله پاشنه آشیل اصولگرایان می‌شود.

همین تعدد عجیب کاندیداها در جریان اصولگرا در مقابل عدم تعدد کاندیدا در جریان اصلاح‌طلب زیر سایه فضای ناامیدی که در ارتباط با پیش‌بینی پیروزی اصولگرایان وجود دارد، می‌تواند خطری جدی در جهت شکستن آراء اصولگرایان و تجمیع آراء اصلاح‌طلبان روی کاندیدای آنها شود.

اصلاح‌طلبان از اساس منتظر شرایط آینده هستند و گزینه مشخصی را در این فضای مبهم ندارند؛ درحالی‌که اصولگرایان هر روز از یک کاندیدا پرده‌برداری می‌کنند.

علاوه بر این نقاط قوت جریان اصلاح‌طلبی این است که توان اجماع روی یک کاندیدا را دارند و به‌رغم همه اختلاف‌نظرها در نهایت به یک کاندیدای مشترک می‌رسند؛ درحالی‌که اصولگرایان همواره در این بحث مشکلات جدی داشته و قطعاً در این دوره نیز خواهند داشتند؛ چرا که بیش از همیشه شرایط را به نفع خود می‌بینند و به احتمال زیاد از نقطه تعدد کاندیداها زیر این فضای ساختگی، مشکل پیدا خواهند کرد.

تردیدی نیست که انتخابات ۱۴۰۰ از نادر ادوار انتخاباتی است که امکان و توان پیش‌بینی در آن بسیار ضعیف است. یعنی به راحتی نمی‌توان نتایج را پیش‌بینی کرد چرا که به اگر و اماهای بسیاری بستگی دارد. وضعیت مشارکت در انتخابات مجلس یازدهم هنوز تأثیر خود را بر فضای جامعه گذاشته است.

علاوه بر این بسیاری از مسائلی که باعث این کاهش مشارکت شده‌اند کماکان در بین مؤلفه‌های اثرگذاری برای انتخابات خرداد ۱۴۰۰ دیده می‌شوند. بنابراین نه با قطعیت می‌توان گفت که خرداد ۱۴۰۰ تکرار اسفند ۹۸ است و نه با قطعیت می‌توان آن را رد کرد اما به‌طور کلی نباید از یاد برد که انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران در بسیاری از ادوار شگفتی‌ساز بوده است.

به صورت کلی یکی از عوامل اثرگذاری در مبهم بودن شرایط و فضای انتخابات مباحث و وضعیت اقتصادی جامعه است. چنانچه تحولی در فضای اقتصادی زیر سایه سیاست خارجی ایجاد شود، سرنوشت انتخابات ریاست‌جمهوری متحول خواهد شد.