لزوم توجه به علوم انسانی در کنترل کرونا

در کنار اقدام کنترلی و مدیریتی، فرهنگ و باورهای قومی و منطقه‌ای و دین و معنویت در امر سلامت دخیل هستند.
چون انسان‌ها، چیزی بالاتر از جان خودشان و چیزی گران‌بهاتر از سلامت عزیزان‌شان ندارند. پس چرا با وجود داشتن اطلاعات بسیار، نسبت به این بیماری و عوارض و نحوه شیوع آن باز پا در فضاهای ناامن و پرخطر کرونایی می‎‌گذارند؟


افتونیوز – دارا کریمی‌نژاد*
از آنجایی که کرونا نه فقط یک امر پزشکی‌، بلکه یک پدیده اجتماعی هم هست، لذا بدون توجه به وجه غالب فرهنگی- اجتماعی، مهار کارآمد آن با مشکل مواجه خواهد شد.
کرونا امروز این فهم و درک عمومی را به وجود آورده است که «بیماری» ‌و به شکل متقابل «بهداشت وسلامت» امری اپیدمیک و حتی پاندمیک می‌تواند باشد که به مولفه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی وابسته است. کنترل این بیماری علاوه بر مدیریت واحد و هماهنگ به تحقیق، تولید، خرید واکسن و تکنولوژی‌های ارتباطی و درمانی بستگی دارد.
در کنار اقدام کنترلی و مدیریتی، فرهنگ و باورهای قومی و منطقه‌ای و دین و معنویت در امر سلامت دخیل هستند.
چون انسان‌ها، چیزی بالاتر از جان خودشان و چیزی گران‌بهاتر از سلامت عزیزان‌شان ندارند. پس چرا با وجود داشتن اطلاعات بسیار، نسبت به این بیماری و عوارض و نحوه شیوع آن باز پا در فضاهای ناامن و پرخطر کرونایی می‎‌گذارند؟
در این ١۴ ماه استراتژی وزارت بهداشت و حتی بسیاری از اهالی فرهنگ و هنر، از روز اول تا به امروز ایجاد ترس و تعطیل کردن و تهدید کردن مردم به جای آموزش و ایمن‌سازی فضاهای اجتماعی است؛ استراتژی‌ای که نشان می‎‌دهد بدون کار فرهنگی اثربخش نیست.
وقت آن رسیده است که در کنار مدیریت بهداشت و درمان برای مهار کرونا، فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی را بیشتر کنیم. وضعیت کنونی کشور متاثر از شیوع این ویروس مرگبار و به‌ویژه معضلات اجتماعی و مقاومت‌های فرهنگی که گاه در مسیر درمان این بیماری و کنترل آن به وجود آمده و سرعت عمل را از متولیان بهداشتی کشور گرفته است، نشان می‌دهد که بهره‌گیری از علوم انسانی همچون جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی، روان‌شناسی و…در امر پژوهش‌های اجتماعی و کاربردی کردن آنها در جامعه یک ضرورت فوری است.
کرونا تنها در جسم مردم لانه نکرده است که در روح و ذهن مردم نیز خانه کرده است و سلامت روانی واجتماعی آنان را نیز نشانه رفته است. از همین رو در کنار دردهای جسمی مانند تب و لرز و تنگی نفس، بخشی از روح و ذهن آنان را درگیر خود کرده و از این رهگذر روند درمان جسمی فرد و به تبع آن آرامش جامعه را با اختلال مواجه کرده است.

علاوه بر توجه به تحقیق‌، تولید و خرید واکسن‌، باید بودجه‌ خاص به تحقیقات اجتماعی اختصاص داده شود، به صورتی که بتوان یک نقشه اجتماعی سبک زندگی مبتنی بر آداب و رسوم، اعتقادات، تصورات و فهم مردم از این پدیده‌ را در اختیار داشت‌، تا علاوه بر برنامه‌ریزی برای بهبود کیفیت سلامت‌، بر اساس آنها و بر مبنای داشته‌های فرهنگی و بومی به مردم آموزش دهیم که چگونه رفتار کنند. کرونا فرصتی است تا مدیریت و تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری نه فقط بر تن‌های بی‌جان، بلکه به عناصر فرهنگی کروناستیز هم باید توجه بیشتری کرد/همدلی

*جامعه‌شناس