دیوارکشی شاخ و دم دارد؟

«طرح صیانت از حقوق کاربران فضای مجازی» است که این روزها به نگرانی عمده مردم ایران تبدیل شده‌است؛ طرحی که در مجلس انقلابی و تمام اصول‌گرای فعلی پخته شده و ابعاد ترسناکی از دیوارکشی را با خود دارد. اما این بار نه دیوارکشی میان خود و مخالفان‌شان که دیواری به دور کشور. دقت در جزئیات این طرح، نه تنها فعالان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را سرآسیمه کرده که بخش بزرگی از فعالان اقتصادی و بدنه اجتماعی جامعه را که از طریق فضای مجازی ارتزاق می‌کنند، نیز به وحشت انداخته ‌است.


افتونیوز – فضل‌الله یاری
در چند دهه اخیر اصول‌گرایان همواره از موضع مظلوم‌نمایی مخالفان خود را متهم کرده‌اند که به دروغ آن‌ها را حامی دیوارکشی در خیابان‌ها، دانشگاه‌ها و جامعه معرفی کرده‌اند. آن‌ها معتقدند که همواره مخالفان‌شان با این حربه رای از مردم گرفته‌اند. فارغ ازپاسخ‌ها به این سوال که چرا مردم وقتی پای صندوق‌های رای می‌آیند این دروغ را باور می‌کنند و به مخالفان این تفکر رای می‌دهند؟ باید بررسی کرد که مخالفان این جناح واقعا دروغ می‌گویند؟ پاسخ اما چندان منفی نیست. تشکل‌ها و چهره‌های مطرح اصول‌گرایی در چند دهه اخیر به ویژه پس از روی کار آمدن دولت اصلاحات نشان داده‌اند که در حوزه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی همچنان به دیوارکشی باوری محکم‌تر از بتن دارند. اعضای اتاق فکر این جناح که بر اثر تکرار یک ذهنیت در رسانه‌ها و محافل‌شان‌، خود را اصل جمهوری اسلامی، اصل انقلاب و در نهایت اصل اسلام دانسته‌اند، دیواری به ارتفاع، طول و استحکام عقیده میان خود و جامعه‌ای که به آنها اعتقادی ندارند، کشیده‌ و آدم‌های خارج از این دیوار را مشتی بی‌دین و ضدانقلاب می‌بینند که در برهه‌های مختلف با عناوین گوناگونی چون فتنه‌گر و فریب خورده در ادبیات سیاسی‌شان نمود پیدا می‌کند؛ اتفاقی که البته فقط در ذهن این پدرخوانده‌ها و تصمیم‌گیران سیاسی‌شان بوده و در جامعه واقعیتی ندارد. از همین منظر است که در هنگام انتخابات هیچ اعتراضی به دیوارهایی که برای کمتر کردن حضور مردم و محدود کردن حضور رقیب تعبیه می‌شود، ندارند و در همه حال از این دیوارکشی‌ها نیز حمایت می‌کنند.
در حوزه‌های اجتماعی و فرهنگی تقریبا هیچ اعتراضی به محدودیت‌های اعمال شده بر تجمعات،گروه‌هایی از مردم و رسانه‌ها ندارند. با سکوت‌شان از سانسور، لغو مجوز و توقیف محصولات فرهنگی حمایت می‌کنند.
اما بارزترین اتفاقی که در حال تشدید و تقویت این تصویر از این جناح قدرتمند است، همین «طرح صیانت از حقوق کاربران فضای مجازی» است که این روزها به نگرانی عمده مردم ایران تبدیل شده‌است؛ طرحی که در مجلس انقلابی و تمام اصول‌گرای فعلی پخته شده و ابعاد ترسناکی از دیوارکشی را با خود دارد. اما این بار نه دیوارکشی میان خود و مخالفان‌شان که دیواری به دور کشور. دقت در جزئیات این طرح، نه تنها فعالان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را سرآسیمه کرده که بخش بزرگی از فعالان اقتصادی و بدنه اجتماعی جامعه را که از طریق فضای مجازی ارتزاق می‌کنند، نیز به وحشت انداخته ‌است. در این میان جامعه علمی کشور که بدون تردید اتکایش به ارتباطات با محیط‌های علمی خارج از کشور است، وحشتی مضاعف را تجربه می‌کنند. این طرح پر از دیوار است؛ دیوار میان دانشمندان ایران و محیط‌های علمی جهان؛ دیوار میان تولیدکنندگان بسیاری از کالاها و مصرف‌کنندگان؛ دیوار بین مردمی که با همین ارتباطات ساده اینترنتی، باهم مرتبطند و غم‌ها و شادی‌هایشان را در سراسر جهان با همدیگر به اشتراک می‌گذارند و احتمالا دیواری قطورتر و مرتفع‌تر از موانع کنونی میان حاکمیت و مردم.
در دوران جنگ سرد سفارتخانه‌های شوروی در کشورهای اروپایی با دیوارهای بلند و موانع بسیار طراحی شده بود. در آن زمان لطیفه‌ای رواج یافته بود که این همه دیوار برای این نیست که شهروندان کشورهای دیگر از داخل سفارتخانه آگاهی پیدا کنند، بلکه بیشتر برای آن است که شهروندان شوروی محصور بین این دیوارها، از تحولات بیرون بی‌خبر بمانند.
این حجم از نگرانی طراحان این طرح از گسترش ارتباطات جهانی و تلاش برای دیوارکشی به دور این مردم، به نظر می‌رسد از این جنس باشد.
برگردیم به تکذیب ادعای دیوارکشی توسط این جناح سیاسی. کجای این ادعا دروغ است؟ مگر دیوارکشی فقط با آجر و سیمان و میلگرد و بتن است؟ واقعیت این است که در ذهنیت برخی از این افراد و محافل سیاسی تنها دیوار است که اولین راه حل به نظر می‌رسد؛ اگر صدای مطالبات کسی بلند شد، برود پشت دیوار زندان. اگر زندگی دیگری می‌خواهد جمع کند، برود آن طرف دیوارهای کشور. در غیر این دو وضعیت هم می‌تواند بین دیوارهای دیگری که در نظام سیاسی و اداری کشور تعبیه شده است، برای خودش رفت و آمد کند.