دیکتاتورها به واسطه عملکرد عجیب و غریب و نتایج ناخوشایند و - بالاتر از آن - فاجعه بار خود، یک کارکرد جالب توجه دارند و آن تعطیلی پروژه افسون زدایی بشر از همه امور عجیب و غریب و افسانه ای است. در قرنی که اطلاعات، روان تر از آب و سیال تر از هوا، همه چیز را از سایه ابهام بیرون می آورد، عملکرد این گونه جانوری از انسان، می خواهد همه چیز را در حول موجودیت آنها به روزگار جن و پری برگرداند. انتشار عکسی از یک پیرمرد آفریقایی گرسنه و بی رمق در یک زیرزمین تنگ و کوتاه و انتساب آن به سرهنگ ابراهیم شمس الدین، وزیر دفاع سابق سودان و بیان آن که ژنرال عمر البشیر دیکتاتور سودانی او را در سه دهه گذشته پنهان کرده و تنها به او غذای حیوانات می داد،سبب شد تا بسیاری از مردم - بخصوص ما ایرانی ها که بواسطه استبدادگی ذهنی، آماده پذیرش این وجه از شخصیت دیکتاتورها باشیم - این دروغ افسانه ای را باور کنند و برخی نیز برآن حاشیه ها بنویسند. این موضوع نشان می دهد که دیکتاتورها پس از رفتن ،نیز سایه سنگین خود را بر ذهن مردمان حفظ می کنند و جهان ذهنی آنها را پر از رمز و رازهای بی پایه و دروغین می کنند. استقبال بی سابقه جهانیان از کتاب هایی با مضامین اغراق آمیز درباره عادات جنسی عجیب و غریب قذافی در همین راستا قابل ارزیابی است و نشان می دهد که جای خالی دیکتاتورها نیز با ذهن انسان بازی می کند، با این تفاوت که در غیاب سایه سنگین ترس از آنها، رسوخ این ذهنیت در وجود آدمی، آن را به امری اختیاری و جالب توجه و عادی تبدیل می کند و حضور آنها را در ذهن و زبان مردمان تداوم می بخشد. باید مراقب این دام نامریی دیکتاتورها نیز باشیم.