هشت سال طول کشید تا 22 خرداد از تاریخی تلخ، به شبی زیبا برای مردم ایران تبدیل شود. درست 8 سال پیش و تنها ساعاتی پس از پایان انتخابات ریاست جمهوری دهم، شب 22 خرداد88 با حاشیه‌هایی تلخ آغازگر دورانی بود که هنوز آثار آن بر پیکر سیاست، فرهنگ و اجتماع ایرانی برجای مانده است و صف‌بندی‌هایی پیرامون آن شکل می‌گیرد.

با این همه شامگاه 22 خرداد96 وقتی صوت پایان بازی ایران و ازبکستان از سری بازی‌های مقدماتی جام جهانی فوتبال2017 روسیه به صدا درآمد، بسیاری از مردم ایران به خیابان ریختند و با شادی فراوان پرچم سه رنگ ایران را به اهتزاز درآوردند و البته در این میان اگرچه فراموش نمی‌کردند که 8 سال پیش چنینی شبی آغاز تلخی‌هایی بود، اما ترجیح دادند به شادمانی این شب تازه مشغول شوند و نام ایران را در کوی و برزن میان خنده‌های خود فریاد بزنند. این اتفاق پس از همه تلاش‌هایی که برای دوقطبی کردن جامعه ایرانی در دوران انتخابات شده بود، بجا و به موقع رخ داد تا یک بار دیگر ائتلاف برسر نام ایران، منجی جامعه‌ای شود که هنوز برخی نتایج انتخابات را نپذیرفته‌اند و رای مردم را حرام می‌خوانند.

در این میان گویی دست سرنوشت دوست‌تر دارد که این پیروزی‌ها را به پاداش انتخاب راه اصلاح‌طلبی و اعتدال‌گرایی به مردم ایران هدیه دهد. اعتدال و اصلاح نه به عنوان یک مشی سیاسی که یادآور نام خاتمی و‌ هاشمی و روحانی و جهانگیری، که به عنوان روشی که ملت ایران هرچند وقت یک بار برمی‌گزینند تا اشتباهات راه رفته را تصحیح کنند و مهار تندروی را بکشند. اولین حضور ایران در جام جهانی فوتبال در سال‌های پس از انقلاب در آذرماه 76 چندماه بعد از حماسه دوم خرداد بود و تنها چند روز بعد از انتخاب حسن روحانی و در سال 92 نیز شادی مردم با حضور ایران در جام جهانی تکمیل شد و امسال در حالی که هنوز برخی بر رای مردم خدشه وارد می‌کنند، ورزشکاران ایران یک شب شاد دیگر را تدارک دیده‌اند تا شادی سیاسی مردم ایران نیز تکمیل شود.

البته ارتباط این پیروزی‌ها با انتخاب مردم ایران تنها از وجه نمادین آن مورد نظر است تا بیان شود هر زمان جامعه ایرانی فرصت شاد بودن از درون را داشته باشد، می‌تواند با اعتماد به نفس بالاتری گام در میادین بزرگ جهانی بگذارد و البته از آنجا پیروز خارج شود. مگر برجام همین گونه نبود؟ هشت سال التهاب‌افکنی دولت‌های نهم و دهم، بی‌اعتنایی به منافع ملی در مذاکرات و اقدامات سخیفی چون برکناری وزیر خارجه در سفر کاری، جایی برای اعتماد به نفس ایرانی‌ها در مجامع جهانی نگذاشته بود. تنها کمی بعد و با پیروزی حسن روحانی بود که محمدجواد ظریف و تیم دیپلماسی ایران با اعتماد به نفسی تحسین‌برانگیز چند سال متمادی مذاکره را با اقتدار مدیریت کرده و جهان را متوجه ظرفیت‌های ایران شاد و زیبا و محترم کردند و کشورهای بزرگ را وادار داشتند تا در یک موقعیت برابر با ایران برسرمیز مذاکره بنشینند.

این همبستگی فراگیر شب 22خرداد96 درحالی ظهور و بروز یافت که هنوز جامعه ایرانی و به خصوص شهر تهران در شوک حمله تروریستی به دو مرکز مهم در تهران بود و هنوز داغ کسانی که بی‌گناه در آتش تروریست‌ها سوختند، تازه است. اما این موضوع می‌تواند مرهمی باشد بر این زخم تازه و البته زخم‌های کهنه.

این اتفاقات نشان داده است که ایرانیان شاد و سرزنده بهتر می‌توانند بر سر نام ایران ائتلاف کنند و برسر میزهای بزرگ جهانی از منافع ملی خود دفاع کنند و البته نشان داده است که مردم راه خود را بهتر از کسانی می‌دانند که نام مردم از دهان‌شان نمی‌افتد، اما تنها زمانی رای‌شان را درست می‌خوانند که برای آنان نوشته شود. خلاصه کلام این که به نظر نگارنده از این پس هرکس برشادی ایرانیان انگشت بگذارد، برسر صندوق‌های رای پاداشش را از مردم خواهد گرفت. اکنون مردم ایران در فاصله 22 خرداد 88 تا 22خرداد 96 به مردمی امیدوار تبدیل شده‌اند که با همه موانعی که برسر راه منتخبان خود در پاستور و بهارستان می‌بینند - و می‌تواند هر انسان امیدواری را از ادامه راه ناامید کند- همچنان بر نظر خود برای «تغییر» و«اصلاح» و«اعتدال» اصرار می‌کنند و این همان است که برخی از تحلیل‌گران بلوغ سیاسی‌اش می‌خوانند.

*سرمقاله همدلی