رضا فرازی*

توسعه در وهله اول، در گرو تغییر زاویه نگاه‌ها، رویکردها و ریل‌گذاری‌هاست. وابستگی شدید توسعه به عامل انسانی نیز ناشی از همین ضرورتِ تغییر نگرش‌ها با عاملیت انسان است. جوامع در حال توسعه، از یک منظر، فرصتی طلایی پیش رو دارند؛ آن‌ها می‌توانند با انتخاب مسیر درست و عبرت‌گیری از تجربه‌های تاریخی، هزینه‌های سنگین آزمون و خطاهایی را که کشورهای پیشرفته در مسیر توسعه پرداخته‌اند، تکرار نکنند.

بر کسی پوشیده نیست که امنیت غذایی، رکن رکین توسعه و فراتر از آن، ضامن استقلال یک کشور است؛ به‌ویژه برای ایران عزیز که در کوران حوادث گوناگون، بر استقلال خود ایستادگی کرده است. از سوی دیگر، امنیت غذایی یک چالش جهانی است؛ چرا که افزایش جمعیت جهان و هم‌زمان، کاهش سطوح تولید غذا، دغدغه‌ای بزرگ برای سیاست‌گذاران عصر حاضر ایجاد کرده است. بنابراین، در کشور در حال توسعه‌ای همچون ایران، پیروزی در بخش حیاتی امنیت غذایی، در گرو رصد دقیق فرصت‌ها، منابع و بهره‌برداری صحیح از آن‌ها برای دستیابی به توسعه پایدار و حفظ عزت ملی است.

استان کهگیلویه و بویراحمد با اقلیم چهارفصل، دارا بودن ۱۱ درصد آب‌های جاری، ظرفیت‌های بی‌نظیر گیاهان دارویی و موقعیت ویژه ژئوپلیتیکی (به عنوان نقطه اتصال جنوب به مرکز و غرب به شرق)، متأسفانه در نگاه سیاست‌گذاران کلان، آن‌گونه که باید دیده نشده است. این ظرفیت‌های بکر، چنان پررنگ هستند که نادیده گرفتن آن‌ها، به‌ویژه در شرایط حساس کنونی کشور و با در نظر گرفتن اهمیت امنیت غذایی، پذیرفتنی نیست.

سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌های این استان، کاملاً منطبق بر مبانی توسعه پایدار است. برای نمونه، با سرمایه‌گذاری اصولی در بخش گیاهان دارویی و استفاده بهینه از ظرفیت آب‌های جاری، امکان افزایش تولید محصولات غذایی تا سقف ۳ میلیون تن وجود دارد (در حالی که ظرفیت تولید کنونی حدود ۱ تا ۱.۱ میلیون تن و ظرفیت صنایع تبدیلی حدود ۵۰۰ هزار تن است).

اینکه استان کهگیلویه و بویراحمد رتبه سوم تولید ماهیان سردآبی کشور را دارد، اما حتی یک واحد صنعتی برای کنسرو‌سازی یا بسته‌بندی ماهی ندارد، نشان‌دهنده نقص در تکمیل زنجیره ارزش و عقیم ماندن توسعه اقتصادی بخش کشاورزی استان است. در حوزه گیاهان دارویی نیز وضعیت به همین ترتیب است؛ با وجود استعدادهای خدادادی، هنوز ظرفیت کشت، تولید و فرآوری این محصولات در ابتدای راه مانده است.

از سوی دیگر، موقعیت ژئوپلیتیکی استان، امکان تبدیل آن به «هاب تولید و ذخیره غذا» برای استان‌های بزرگ همجوار را فراهم می‌کند. سخن به گزاف نگفته‌ایم اگر کهگیلویه و بویراحمد را «ایرانِ کوچک» با همان ثروت‌های بی‌نظیر بدانیم. امید است این نوشته به دست سرمایه‌گذاران ایران‌دوستی برسد که ظرفیت‌های مغفول‌مانده این مرز و بوم را می‌بینند و برای شکوفایی آن دست به کار می‌شوند.

*رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کهگیلویه و بویراحمد

منبع: روزنامه ابتکار دوشنبه 15 شهریور 1405