صبح شنبه ۹ آبان‌ماه ۱۴۰۵ سالن جلسات باشگاه فرهنگیان یاسوج میزبان نشست خبری ایوب رضایی، مدیرکل آموزش و پرورش استان کهگیلویه و بویراحمد با اصحاب رسانه بود؛ نشستی که با درخواست مجری برنامه مبنی بر طرح پرسش‌های کوتاه و مختصر آغاز شد تا فرصت کافی برای پاسخ‌گویی مدیرکل فراهم شود.

انتقاد از هزینه‌تراشی آموزشگاه‌ها و معمای انتصابات

در ابتدای این نشست، یکی از خبرنگاران با اشاره به وضعیت نامطلوب آموزشگاه‌های آزاد، به‌ویژه در مقطع دوره دوم متوسطه، از تحمیل هزینه‌های سنگین برای تهیه کتاب و تکالیف به دانش‌آموزان در شرایط سخت اقتصادی انتقاد کرد. 

وی در ادامه به موضوع حساس انتصابات شهرستانی ورود کرد و با طرح شائبه دخالت نمایندگان در این روند، از مدیرکل سؤال کرد که "آیا انتخاب برخی از مدیران در شهرستان‌ها یک بازگشت به عقب محسوب نمی‌شود؟" آخرین محور صحبت‌های این خبرنگار به مطالبات بازنشستگان اختصاص داشت؛ جایی که وی از توزیع نشدن دو درصد کارمزد وام‌های قرض‌الحسنه در میان بازنشستگان گلایه کرد و یادآور شد که این اقدام ظاهراً تنها در یکی از مناطق آموزشی صورت گرفته است.

از پیشنهادهای وسوسه‌کننده وزارتخانه تا تقدیر از مدیران استانی

در ادامه خبرنگاری که خود را عضو شورای آموزش و پرورش شهرستان نیز معرفی کرد، ترجیح داد به‌جای طرح پرسش، به تقدیر از عملکرد مدیرکل بپردازد. وی با بیان اینکه دستاوردهای مجموعه تعلیم و تربیت در دوران مدیریت رضایی چشمگیر است، مدعی شد که در ماه‌های اخیر وزارتخانه پیشنهادهای بسیار وسوسه‌کننده‌ای در سطح کلان ملی برای حضور ایشان داشت، اما رضایی خدمت در این استان و در کنار فرزندان این دیار را ترجیح دادند." وی همچنین ضمن تسلیت ایام فاطمیه، از تعامل سازنده روابط عمومی این اداره‌کل با رسانه‌ها تقدیر کرد و عملکرد معاونان اداره‌کل را جهادی و مسئولیت‌پذیر خواند.

در بخش دیگری از این نشست، یکی از خبرنگاران، دست روی یکی از دغدغه‌های اصلی اولیا گذاشت و سؤال کرد که "چرا در مدارس غیرانتفاعی، تا زمانی که هزینه کامل شهریه پرداخت نشود، کتاب‌های درسی به دانش‌آموز تعلق نمی‌گیرد و به نوعی گروکشی می‌شود؟" او همچنین به شکاف آموزشی موجود اشاره کرد و خواستار شفاف‌سازی شد و گفت: تفاوت واقعی مدرسه دولتی و غیرانتفاعی در چیست؟ مشکل اساسی مدارس دولتی چیست که خانواده‌ها ترجیح می‌دهند فرزندانشان را به سمت مدارس غیرانتفاعی سوق دهند؟

 ایوب رضایی، مدیرکل آموزش و پرورش استان، در پاسخ به ابهامات مطرح‌شده درباره روند کند انتصابات و حواشی آن، با تأکید بر اینکه "این تابو شکسته شد"، به تشریح چالش‌های این مسیر پرداخت. وی درباره چرایی تأخیر در معرفی برخی مدیران توضیح داد و گفت: گاهی نیرویی معرفی می‌شود، اما ممکن است در ارزیابی‌ها (مصاحبه‌ها) رد شود یا انتخاب او به لحاظ سازمانی به مصلحت نباشد. در این شرایط، روند انتصاب قطع می‌شود و باید نیروی جدیدی معرفی شود. همین چرخه باعث تأخیر می‌شود. رضایی با وعده اینکه در هفته‌های آینده تکلیف این موارد روشن خواهد شد، تأکید کرد: کوتاهی از جانب ما نبوده است. ما در اوایل کار اقدامات لازم را انجام دادیم، اما شرایط خاصی برای انتخاب‌ها وجود داشت که باید رعایت می‌شد.

در ادامه خبرنگار دیگری با تأکید بر اینکه رسانه باید چراغ راه پیشرفت باشد نه ابزاری برای تخریب، گفت: "آموزش و پرورش زیربنای رشد اقتصادی و پیشرفت اجتماعی است. نقد، حق رسانه است، اما باید منصفانه، مستند، دلسوزانه و همراه با پیشنهاد سازنده باشد." وی از همکاران رسانه‌ای خود خواست تا به‌جای تمرکز بر حاشیه‌ها و انتشار مطالبی که هدفشان تشویش اذهان و تخریب شخصیت‌هاست، به شناسایی ظرفیت‌ها و بیان راهکارها برای کمک به نهاد آموزش و پرورش بپردازند. 

یکی از خبرنگاران به فقدان فضای ورزشی مناسب در مدارس غیرانتفاعی اشاره کرد و گفت: دانش‌آموزان این مدارس مجبورند برای زنگ ورزش، هفته‌ای یکی دو بار با سرویس به مجتمع‌های ورزشی دیگر جابه‌جا شوند که این رفت‌وآمد مستمر می‌تواند برای بچه‌ها مخاطره‌آمیز باشد.

 وی در ادامه خواستار شفاف‌سازی درباره آمار نقل‌وانتقالات فرهنگیان شد و سؤال کرد که مشخصاً چه تعداد معلم و فرهنگی درخواست ورود به استان را دارند و چه تعداد متقاضی خروج از استان هستند؟کمبود معلم و تراکم بالای کلاس‌های درس، دیگر موضوع این نشست بود. یکی از خبرنگاران با نام بردن از مدرسه "ام‌البنین" گفت: اولیا از شلوغی کلاس‌ها گلایه دارند. شخصاً بررسی کردم؛ پایه ششم این مدرسه دو کلاس با تراکم ۳۳ تا ۳۴ نفر دارد. چرا این دو کلاس شلوغ به سه کلاس تبدیل نمی‌شود تا معلمان و دانش‌آموزان فضای بهتری داشته باشند؟ ایوب رضایی، مدیرکل آموزش و پرورش استان، در پاسخ به این سؤال توضیح داد که گره کار در سامانه وزارتخانه است. سامانه برای هر کلاس تا سقف ۳۵ دانش‌آموز را تعریف کرده است. تا زمانی که آمار به حد نصاب ایجاد کلاس جدید (مثلاً ۳۷ یا ۳۸ نفر) نرسد، سامانه اجازه تعریف کلاس سوم را نمی‌دهد. وقتی کلاسی در فضا و سامانه مدرسه تعریف نشود، ما قانوناً نمی‌توانیم ابلاغی برای معلم جدید صادر کنیم.

در ادامه، خبرنگار دیگری به وضعیت زیرساختی یکی از مدارس اشاره کرد و گفت: سیستم گرمایشی مدرسه از طریق برق است، اما متأسفانه کابل‌های برق را دزدیده‌اند و مدرسه اکنون سیستم گرمایشی ندارد. همین موضوع باعث شده بسیاری از دانش‌آموزان دچار سرماخوردگی شوند. 

خبرنگار دیگری نیز با گلایه از نبود امکانات اولیه‌ای چون دستگاه کپی و سیستم سرمایشی در برخی مدارس، به دغدغه مهم‌تری پرداخت و بیان کرد: دانش‌آموزان هنرمندی داریم که در سطح کشور مقام آورده‌اند، اما هیچ حمایتی از آن‌ها نمی‌شود. وقتی برای برگزاری نمایشگاه به شهرستان بویراحمد مراجعه کردیم، وقت ندادند و وقتی فهمیدند محصل هستند، تعجب کردند. آیا آموزش و پرورش دستورالعملی برای حمایت از این استعدادها دارد؟ایوب رضایی در پاسخ با ارائه آماری کلان تلاش کرد تا مقیاس کار در آموزش و پرورش استان را تشریح کند. وی گفت: ما بیش از ۲۵۰۰ آموزشگاه، بالغ بر ۱۵ هزار همکار فرهنگی و قریب به ۱۶۵ هزار دانش‌آموز داریم. اگر در آغاز سال تحصیلی، در میان این حجم عظیم، مثلاً در ۱۰ آموزشگاه مشکلاتی وجود داشته باشد، ما آن را انکار نمی‌کنیم، اما باید بپذیریم که مشکلات زیاد است و مقیاس کار هم بسیار گسترده است.

 وی با اشاره به شرایط سخت جغرافیایی استان افزود: پراکندگی روستایی مدارس ما بسیار بالاست. جاهایی داریم که معلم باید نزدیک به یک ساعت از کوه و کمر پیاده‌روی کند تا به دانش‌آموز برسد. با این حال، خدا را شاکریم که حتی یک دانش‌آموز را هم رها نکردیم؛ ما هم‌اکنون بیش از ۹۰۰ مدرسه داریم که تنها یک تا ۱۰ دانش‌آموز دارند و برای همه آن‌ها معلم اعزام کرده‌ایم. با این حال، وظیفه خود می‌دانیم موارد مصداقی را که خبرنگاران گزارش می‌دهند، پیگیری و مرتفع کنیم.

رضایی با اشاره به سؤالی در خصوص عفاف و حجاب از تشکیل یک کارگروه ویژه خبر داد و گفت:  از تابستان امسال کارگروهی متشکل از هسته گزینش و حراست تشکیل داده‌ایم که مدارس و آموزشگاه‌های آزاد را بررسی می‌کنند. اگر مواردی در خصوص رعایت نکردن حجاب یا سایر ضوابط و مقررات مشاهده شود، در محل تذکر داده می‌شود. در صورت تکرار، پرونده به شورای نظارت بر مدارس آزاد می‌رود و برخورد قانونی صورت می‌گیرد. وی برای اثبات جدیت این نظارت‌ها فاش کرد: سال گذشته برای قریب به ۸۰ مؤسسه و مدرسه غیردولتی متخلف رأی قانونی صادر شد که شاید تا پیش از آن، چنین برخوردی سابقه نداشت و امسال نیز این رویه با جدیت پیگیری می‌شود.

مدیرکل آموزش و پرورش استان در پایان، به موضوع جنجالی شهریه مدارس غیرانتفاعی ورود کرد و با دفاع از عملکرد استان در این بخش گفت: اگر به سیستم کشوری نگاه کنید، استان ما از لحاظ سقف دریافت شهریه مدارس غیردولتی، آخرین استان کشور است؛ یعنی کمترین میزان شهریه را در سطح کشور داریم. رضایی همچنین از توقف رشد قارچ‌گونه این مدارس خبر داد و تأکید کرد: در سال‌های گذشته یک توسعه ناهمگون در مدارس غیردولتی اتفاق افتاده بود، اما از سال گذشته این روند را کنترل کردیم و با سخت‌گیری پیش رفتیم تا در مناطقی که نیازی نیست، اجازه توسعه بی‌رویه ندهیم.

هیچ کلاسی در استان بدون معلم نیست / سایه سرقت و کمبود سرایدار بر سر مدارس

 ایوب رضایی، مدیرکل آموزش و پرورش استان، با تأکید بر اینکه از نقدها و گزارش‌های خبرنگاران استقبال می‌کند، گفت: اگر دوستان مواردی مانند نبود وایت‌برد یا معلم در مدرسه‌ای خاص را مطرح کنند، ما فوراً و با جدیت پیگیری می‌کنیم، اما برخی از این گلایه‌ها ناشی از ساختار سیستمی است، نه کم‌کاری. رضایی با اشاره به چالش‌های اختصاص معلم به مدارس چندپایه روستایی و عشایری توضیح داد: در برخی مدارس چندپایه، ما مثلاً ۶ پایه تحصیلی داریم، اما با توجه به تعداد کل دانش‌آموزان، سامانه تنها به این مدرسه دو معلم اختصاص می‌دهد. در اینجا اولیا گلایه می‌کنند و می‌گویند مثلاً پایه سوم یا چهارم ما معلم ندارد، در حالی که این نرم‌افزار و سامانه سازماندهی است که مشخص می‌کند به هر مدرسه چند معلم تعلق می‌گیرد.

 مدیرکل آموزش و پرورش استان به یک شائبه پایان داد و تأکید کرد: من همین‌جا به‌صراحت اعلام می‌کنم که ابلاغ تمام معلمان در همه مدارس ما صادر شده است. همه مدارس و همه پایه‌های تحصیلی ما بدون استثنا معلم دارند. اگر جایی کلاس درس خالی است و معلم به آن تعلق می‌گرفته، قطعاً مشکل از عدم مراجعه خود معلم بوده است. خبرنگاران این موارد را به ما منتقل کنند تا مشکلشان را حل کنیم.

وی در پاسخ به گلایه یکی از خبرنگاران درباره عدم حمایت از دانش‌آموزان مستعد و هنرمند گفت: یک‌سری از مسابقات و جشنواره‌ها خارج از چارچوب آموزش و پرورش برگزار می‌شود. ما نمی‌دانیم جشنواره‌ای که شما به آن اشاره کردید، در قالب بخشنامه‌های ما بوده یا خیر. مسابقاتی که خود وزارتخانه بانی آن است و دستورالعمل دارد، ما هرگز دانش‌آموزان را رها نمی‌کنیم. رضایی با ذکر مثالی در حوزه ورزش افزود: گاهی یک دانش‌آموز از طریق یک باشگاه آزاد در مسابقات ورزشی شرکت می‌کند و رتبه می‌آورد؛ این دانش‌آموز از طریق سیستم آموزشی اعزام نشده است. با این حال، سیاست ما این است که این استعدادهای آزاد (مثلاً دانش‌آموزی که در سطح کشور رتبه نقاشی آورده) را شناسایی و جذب کنیم تا بتوانند در مسابقات رسمی آموزش و پرورش نیز شرکت کنند و مورد حمایت قانونی ما قرار بگیرند.

 وی از یک برنامه ویژه نیز خبر داد و گفت: در تدارک هستیم تا به‌زودی در همایشی بزرگ، از دانش‌آموزان رتبه‌های تک‌رقمی و دورقمی کنکور و همچنین دانش‌آموزان و فرهنگیانی که در مسابقات مختلف رتبه کسب کرده‌اند، تجلیل کنیم. 

یکی از تلخ‌ترین بخش‌های صحبت‌های مدیرکل، تأیید گزارش خبرنگاری درباره سرقت کابل‌های برق و تجهیزات مدارس بود. رضایی با ابراز تأسف از این موضوع گفت: نمی‌دانم این را چگونه عنوان کنم، اما متأسفانه پدیده سرقت از مدارس در حال سرایت به کل استان است؛ البته در سایر استان‌ها نیز این مشکل وجود دارد. وی ریشه این معضل را در کمبود شدید نیروی انسانی خدماتی دانست و تصریح کرد: ما در سطح مدارس با کمبود شدید سرایدار و خدمتگزار مواجهیم. امسال توانستیم تنها ۹۰ نفر را جذب کنیم که اصلاً پاسخ‌گو نیست. رضایی با استمداد از مردم محلی افزود: در بیشتر مدارس روستایی، متأسفانه کسی را برای نگهبانی نداریم. در این شرایط، کابل و تجهیزات مدرسه به سرقت می‌رود و این تبدیل به یک معضل جدی برای ما شده است. راهکار این است که دهیار، شورا و خود اهالی روستا به کمک ما بیایند و با فرهنگ‌سازی در بین مردم، خودشان جلوی این موارد را بگیرند تا تجهیزات مدرسه فرزندانشان حفظ شود.

مدیرکل آموزش و پرورش استان در پایان در خصوص کمبود معلم و تراکم کلاس‌ها گفت: نُرم تشکیل کلاس و مدرسه کاملاً مشخص است و دست ما نیست. اگر تعداد دانش‌آموزان از یک حد نصاب خاص پایین‌تر بیاید، مدرسه قانوناً منحل می‌شود و ما اختیاری برای تغییر این قوانین سیستمی نداریم.